SEARCH
Search Icon

እዚ ምስሊ ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ሕጊ ምውዓሉ የርኢ ዶ?

Avatar: Hagos Gebreamlak
Hagos Gebreamlak, Rehobot AyalewMay 14, 2021
HAQCHECKFact checking
እዚ ምስሊ ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ሕጊ ምውዓሉ የርኢ ዶ?

ብዕለት 06፡ ግንቦት 2013 Tigray Today ❷❹ ዝተብሃለ ቅድሚ 7 ኣዋርሕ ጉራጌ ቱደይ 24 ብዝብል ሽም ዝተፈጠረ ዳሕራይ ሽሙ ዝተቀየረ ናይ ፌስቡክ ገፅ (ልዕሊ 5,300 ሰዓብቲ ዘለውዎ) ነዚ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ስእሊ ብምልጣፍ  ዳእላዊ ሕታም ለጢፉ ነይሩ። እቲ ስእሊ ኣእዳዉ ብመቁሕ ዝተሳስረ ብፖሊስ ተታሒዙ የርኢ። እቲ ብቛንቋ ኣምሓርኛ ዝተፅሓፈ ፅሑፍ “ኣቦወንበር ህወሓት ዝነበረ ኣብ ከባቢ ቆላ ተንቤን ዓሪድሉ ኣብ ዝነበረ ናይ ህበይ ጉድጓድ ፅዕፁዕ ውግእ ድሕሪ ምክያዱ ሓለውቱ ሓሞኽሽቲ እንትኾኑ ዶብረፅዮን ገብረሚካኤል ግን ኢዱ ሂቡ። …እቲ ጁንታ ክሕደት ሃገር ድሕሪ ምፍፃሙ ስጉምቲ ምስተወሰደሉ ናብ ቆላ ተንቤን ሃዲሙ ሰባት ኣሰልጢኑ ሰባት ክቅንፅልን ከፈናቅልን ፀኒሑ እዩ።  ኣብዚ ሕጂ ሰዓት ዶ/ር ደብረፂዮን ገ/ሚካኤል ኢዶምን እግሮምን ተኣሲሮም ምስ ኣይተ ስብሓት ነጋ ተሓዊሶም ኣለዉ ዝብል ዜና እንተዝሰምዕ ብሕሱም ታሕጓስ ምወደቅኩ።” ይብል። እቲ ሕታም ልዕሊ 163 ግዜ ተኸፋፊሉ ነይሩ። ይኹን’ምበር ሓቅቼክ ብመንደዪ ስእሊ ጉግል ብዝገበሮ ምፅራይ እቲ ምስሊ ዝተቀናበረ ምኳኑን እቲ ፅሑፍ’ውን መደናገሪ ዳእላ ምኹአኑን ብምርግጋፅ ነቲ ናይ ፌስቡክ ሕታም ቅንብር ኢልዎ ኣሎ።

ካብ ጥቅምቲ 24፤ 2013 ዓ.ም ጀሚሩ ኣብ መንጎ ህወሓት ዝመርሖም ሓይልታትን ፌደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ውግእ እናተካየደ ፀኒሑ እዩ። እቲ መንግስቲ ፌደራል ንኸተማ መቀለ ብሕዳር 20 2013 ዓ.ም ኣብ ትሕቲ ቁፅፅሩ ኣትይዋ እዩ። ድሒሩ’እን ላዕለዎት ወታደራውን ፖለትካውን መሪሕቲ ህወሓት ክሃድን ፀኒሑ እዩ። ክሳብ ሕጂ ውን ከም በዓል ነበር ፕረዚደንት ክልል ትግራይ ኣባይ ወልዱ፣ ነበር ምክትል ፕረዚደንት ትግራይ ዶ/ር ኣብራሃም ተከስተ ብዙሓት ተታሒዞም ይርከቡ። ሃገራዊ ሓይሊ ምኽልኻል ኢትዮጵያ ብጥሪ 8 2013 ኣብ ዝሃቦ መግለፂ ላዕለዎት መራሕቲ ህወሓት፡ ኣስመላሽ ወልደስላሴ፣ ኣባይ ፀሃየን ስዩም መስፍንን ስጉምቲ ተወሲዱሎም ከምዝተቀተሉ ሓቢሩ ነይሩ። ቀፂሉ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ናይ ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ተባሂሉ ናይ ድምፂ መልእኽትታት ይወፅእ ነይሩ።


ይኹንደኣ’ምበር ሓቅቼክ ብማይክሮሶፍት ቢንግ ብዝገበሮ ምፅራይ እቲ ምስሊ ካብ ሓደ ቪድዮ ከምዝተወስደን ንነበር ዋና መካየዲ ስራሕ ሜቴክ ሜ/ጀ ክንፈ ዳኘው ብሕዳር 6 2013 ዓ.ም ናብ ኣዲስ ኣበባ ተታሒዞም እንትመፁ ዘርኢ ምካኑ ኣረጋጊፁ ኣሎ። እቲ ምስሊ ብናይ ዶ/ር ደብረፅዮን ዝተቀየረ ናይ ሜ/ጀ ክንፈ ስእሊ የርኢ። እቲ ቪድዮ ንምርኣይ ነዚ መላግቦ ይጠውቁ።

ትሕዝቶ ናይቲ ፅሑፍ፡ ኣብ ፈለማ ሰበር ዜና ኢሉ ይጅምር ቀፂሉ’ውን ከምዚ እንተዝሰምዕ ብታሕጓስ ምወደቅኹ ብምባሉ እቲ ሕታም መደናገሪ ዳእላ ይገብሮ።

እቲ ናይ ፌስቡክ ገፅ ብዙሓት ናይ ሓሶት ሓበሬታታት ክጥቅዕ ፀኒሑ እዩ። ኣብዚ ዝስዕብ’ውን ምፅራይ ሓቅነት ተገይርሉ ሓሶት ሓበሬታ ከምዝለጠፈ ተረጋጊፁ ነይሩ።

ዋላኳ ብዙሓት መራሕቲ ህወሓት ይቀተሉን ይተኣሰሩን ብዛዕባ ዶ/ር ደብረፅዮን ግን ዝተብሃለ ነገር የለን። ሓቅቼክ ብዝገበሮ ምፅራይ ነቲ ሕታም መደናገሪ ዳእላ ምካኑ የረጋግፅ። ብተወሳኺ’ውን ዶ/ር ደብረፅዮን ከምዝተትሓዙ ስለዘየርኢ ነቲ ምስሊ ቅንብር ኢልዎ ኣሎ።

መፃረዪት፡ ረሆቦት ኣያለው

ተርጓሚ፡ ሓጎስ ገብረኣምላኽ

ኣራሚ ፅሑፍ፡ ኤደን ታፈሰወርቅ

እዚ ምፅራይ ኣካል’ቲ አብ ትሕቲ ክፍሊ መፅናዕትን ምድንፋዕን ዝመሓደር ሓቅቼክ ኮይኑ፤ ብ5 ቋንቋታት ከኣ ይሕተም።

Author: undefined undefined
A PIECE BYHagos Gebreamlak

Hagos has a BA degree in Political Science and International Relations from Addis Ababa University. He worked for Addis Fortune (Independent News & Media Plc) as a reporter. Hagos is currently working as a fact-checker at Addis Zeybe.

Author: undefined undefined
A PIECE BYRehobot Ayalew

Rehobot is the lead fact-checker at HaqCheck, Inform Africa and its media partner Addis Zeybe. She is also a fact-checking trainer. She has a Bachelor's degree in Economics from Ambo University.